Việt Niên SửHồ sơ sự kiện
Hồ sơ sự kiện
Thủy chiếnCuối năm 938

Bạch Đằng938

Ngô Quyền biến quy luật thủy triều và địa hình cửa sông thành một thế trận chủ động, đánh bại đoàn thuyền Nam Hán tiến vào từ biển.

Không gianCửa sông Bạch ĐằngThời gianCuối năm 938Đối chiếu3 nguồn chính

Tọa độ bản đồ: 20.953°N, 106.758°E · Neo tại cụm di tích Tràng Kênh – Bạch Đằng; phạm vi trận địa cửa sông rộng hơn điểm ghim.

Mô hình trưng bày trận Bạch Đằng năm 938 tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Mô hình trưng bày trận thủy chiến Bạch Đằng năm 938 tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.Ảnh: Daderot / Wikimedia Commons · CC0 1.0
01

Vì sao trận đánh diễn ra?

Bối cảnh chiến lược

Sau khi Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ và cầu viện Nam Hán, Ngô Quyền tiến quân ra Bắc để xử lý cuộc khủng hoảng quyền lực.

Nam Hán đưa thủy quân do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy tiến vào cửa sông Bạch Đằng. Đây là tuyến đường thủy quan trọng từ biển vào vùng trung tâm đồng bằng Bắc Bộ.

Ngô Quyền

Chặn đạo viện binh Nam Hán ngay tại cửa ngõ đường thủy và bảo vệ nền tự chủ vừa giành lại.

Nam Hán

Theo đường biển tiến vào nội địa, hỗ trợ lực lượng thân Kiều Công Tiễn và tái lập ảnh hưởng.

02

Hai phía trên chiến trường

Lực lượng và chỉ huy

Lực lượng Ngô Quyền

Ngô Quyền

Bố trí lực lượng ven sông, thuyền nhẹ và trận địa cọc tại khu vực cửa sông.

Thủy quân Nam Hán

Lưu Hoằng Tháo

Đoàn chiến thuyền từ biển tiến sâu vào sông Bạch Đằng.

03

Sơ đồ khái quát · không theo tỷ lệ tọa độ

Diễn biến theo giai đoạn

01

Chuẩn bị cửa sông

Trận địa được chuẩn bị theo nhịp thủy triều; lực lượng phục kích bố trí hai bên bờ và các nhánh sông.

02

Dẫn thuyền vào sâu

Khi nước lên, lực lượng thuyền nhẹ giao chiến rồi chủ động lui, kéo đội hình Nam Hán qua khu vực đã chọn.

03

Phản công khi nước rút

Mực nước hạ làm đội hình đối phương mất khả năng cơ động; lực lượng chủ lực từ nhiều hướng phản công.

04

Kết thúc trận đánh

Đoàn thuyền Nam Hán tan vỡ; kế hoạch can thiệp từ biển thất bại.

04

Những yếu tố thay đổi cục diện

Bước ngoặt

  1. 01

    Chọn đúng khu vực cửa sông có nhiều nhánh, bãi triều và núi đá ven bờ.

  2. 02

    Điều khiển thời điểm giao chiến theo chu kỳ nước lên – nước xuống.

  3. 03

    Kết hợp nghi binh trên sông với lực lượng mai phục từ hai bờ.

05

Tác động sau trận đánh

Kết quả và ý nghĩa

Đạo thủy quân Nam Hán bị đánh bại. Ngô Quyền sau đó xưng vương và chọn Cổ Loa làm trung tâm chính trị.

  • Chấm dứt một giai đoạn lệ thuộc kéo dài và mở ra thời kỳ độc lập tự chủ lâu dài.
  • Đặt nền tảng cho nhà Ngô và quá trình xây dựng chính quyền độc lập trong thế kỷ X.
  • Trở thành một mẫu mực sớm của nghệ thuật tổ chức thủy chiến trên sông ở Việt Nam.
06